TUZLARIJE - VIJESTIIzgradnja i uređenje centra urbanog područja Gornje Tuzle Na zadnjem sastanku kolegija kod načelnika Općine Tuzla razmotren je regulacioni plan centra urbanog područja Gornje Tuzle kao i Odluka o provođenju regulacionog plana centra urbanog područja Gornje Tuzle. Između ostalog rečeno je da bogato graditeljsko nasljeđe govori o dalekoj prošlosti ovog naselja tako da se u naselju Gornja Tuzla nalazi nekoliko sakralnih, vojnih i stambenih objekata koji su stavljeni pod zaštitu države. Za sada se planira urediti centar Gornje Tuzle u etno stilu. Sa manjim sugestijama ovaj plan je na Općinskom vijeću Tuzla usvojen, tako da će centar Gornje Tuzle biti uređen na način koji će odgovarati i mještanima Gornje Tuzle, a ujedno stvoriti jedno atraktivno eno naselje, zanimljivih sadržaja. Da je Gornja Tuzla, arheološko blago, potvrili su i arheolozi iz Austrije, koji su pokazali veliko oduševljene kada su na samo pet centimetara dubine, pronašli, za njih jako vrijedne dokaze postojana života na ovim prostorima, koji sežu u daleku prošlost. Za sve koje zanima više o samom uređenju Gornje Tuzle, pripremili smo dio iz obrazloženja Projekcije izgradnje i uređenja centra urbanog područja Gornja Tuzla, koji su vijećnici imali na raspolaganju prije usvajanja ove odluke. Naselje Gornja Tuzla nalazi se na sjeveroistočnom dijelu općine Tuzla i po svom položaju predstavlja centar ovog dijela općine kojem gravitiraju okolna naselja. Pored toga Gornja Tuzla ima tradiciju jednog od najstarijih naseljenih mjesta na području Općine. S obzirom da naselje Gornja Tuzla predstavlja centar mjesne zajednice i centar zonalnog područja kojem gravitiraju niz okolnih naselja kroz izradu Projekcije izgradnje i uređenja ovog prostora, planirani sadržaji i kapaciteti društvene infrastrukture računati su spram potreba stanovnika cjelokupnog zonalnog područja. U proteklom periodu za područje naselja Gornja Tuzla na prostoru određenom za razvoj privrede urađena je urbanistička dokumentacija, te je dio planiranih proizvodnih kompleksa na ovom prostoru i realiziran. Urađeno je i nekoliko varijanti Projekta regulacije korita rijeke Jale i saobraćajnice koja prati trasu regulisanog toka rijeke od kojih je u ponuđenu Projekciju aplicirana varijanta dostavlja od strane Službe za prostorno uređenje i zaštitu okoline u formi stručnog mišljenja. Regulacioni plan centra urbanog područja obuhvata prostor površine 7, 74 ha najužeg naseljskog centra. Analizirajući postojeće stanje konstatovano je da centar naselja Gornja Tuzla posjeduje izražene urbane odlike, uličnu matricu nasljeđenu iz prethodnih vremena, objekte karakterističnih horizontalnih i vertikalnih gabarita. Relativno bogato graditeljsko naslijeđe govori o dalekoj prošlosti ovog naselja tako da se u naselju Gornja Tuzla nalazi nekoliko sakralnih, vojnih i stambenih objekata koju su u stanju kakvom su bili i prije rata, stavljeni pod zaštitu države i svrstani u određene kategorije. Vrijedno je spomenuti gotovo potpuno očuvan tipičan objekat bosanske kuće i objekat barutane koji je u međuvremenu saniran. Vjerski objekti su u poslijeratnom periodu pretrpjeli značajne intervencije. Tako je objekat Ćaršijske džamije nekada pod zaštitom države danas novoizgrađeni objekat koji osim iste lokacije nema podudarnih elemenata sa prethodnim objektom. Regulacionim planom tretiran je centar urbanog područja naselja i predloženom Projkecijom izgradnje i uređenja na ovom prostoru planirana je izgradnja objekata različitih namjena, međutim s obzirom na činjenicu da Gornja Tuzla predstavlja urbani centar I kategorije neke od sadržaja koje ovaj centar treba da pruži planirat će se u zonama kontaktnim sa centrom kao što je slučaj sa radnom zonom. To znači da će kroz izradu Regulacionih planova za kontaktne zone urbanog centra iznaći mogućnost za lociranje sportsko rekreacionog centra sa prostorom za sportske klubove, fudbalski stadion ili igralište, zelena pijaca, autobusko stajalište, taxi stajalište, benzinska stanica, servisi i sl. s obzirom da je raspoloživi prostor tretiran ovim Regulacionim planom ne pruža prostorne mogućnosti za smještaj ovih sadržaja. Kod postavke Projekcije izgradnje i uređenja centra Gornja Tuzla postavljen je cilj očuvanja postojeće ulične matrice, postojeći trg u samom centru sa mrežom okolnih ulica, zatim da se zadrže postojeći objekti koji su pod zaštitom države ali i drugi ne toliko vrijedni ali koji sa svojim horizontalnom i vertikalnom gabaritima, arhitektonsko – oblikovnim karaktersitikama čine ambijent gornjotuzlanske čaršije. Ulica Abdulaha Sračevića – Ace prolazi kroz centralni dio naselja Gornja Tuzla i čini kičmu oko koje se i razvilo naselje. Na krajnjem sjevernom dijelu gdje se ova ulica ukršta i mostom prelazi preko regulisanog kotrita rijeke Jale nalazi se uređeni trg koji formiraju okolni objekti. Ova cjelina, dakle trg sa okolnim objektima predstavlja okosnicu tradicionalnog dijela centra Gornja Tuzla. U neposrednoj blizini okrenut prema trgu nalazi se i objekat Barutane. Planiranom izgradnjom novih objekata i intervencijama na postojećim objektima uz ulicu Abdulaha Saračevića – Ace ova ulica dobija čvrstu formu sa gabaritima koji posjetioce uvode na centralni trg, odnosno tradicionalni centar. Intervencije na postojećim objektima koji se zadržavaju i arhitektonsko oblikovana forma planiranih objekata treba da naglase tradicionalne odlike ovog dijela naselja. Jugozapadno od tradicionalnog centra na prostoru između ulice Abdulaha Saračevića – Ace i Bosanske ulice planirana je izgradnja objekta bazistana, većeg horizontalnog gabarita, nepravilne šestougaone osnove i spratnosti P+1. Ovaj objekat svojim arhitektonsko – oblikovanim tretmanom treba da predstavlja vezu između tradicionalnog i novog naselja, a ulicom koja će biti projektovana u dispoziciji ovog objekta i pješačku vezu ove dvije cjeline. Na relativno velikom prostoru oko objekta osmogodišnje škole, Doma kulture i pošte planiana je izgradnja novog centra naselja Gornja Tuzla koja podrazumijeva zadržavanje određenog broja postojećih ali i izgradnju niza novih, planiranih kolektivnih stambenih i stambeno poslovnih i poslovnih objekta većeg horizontalnog i vertikalnog gabarita. Ovi objekti svojom postavkom uklapaju se sa postojećim koje se zadržavaju i formiraju pješačke ulice i trgove, prostore za dnevni boravak stanara, dječija igrališta i sl. Uz nadziđivanje postojećih objekata Doma kulture i Pošte u planiranim objektima obezbijediti će se značajne površine poslovnih i stambenih prostora, dok je uz objekat Osnovne Škole planirana izgradnja «anaksa» u okviru kojeg je predviđena manja fiskulturna dvorana, prostorije za produženi bopravak djece, biblioteka i drugi školski sadržaju. Na specifičan način sa planiranom zidanom i zelenom ogradom u ovaj ambijent novog centra naselja uklopit će se i postojeći vrijedni primjerci bosanske kuće (Bugilovića i Hasanovića kuća) koje bi trebalo zaštitii, restaurirati u cjelini i predvidjeti kao objekte kulture – muzejskog tipa u kojima bi se posjetiocima dočarao način života naših predaka. Neposredno uz ovo naselje koje uglavnom karakterišu stambeno – poslovni objekti krupnijih gabarita duž njegovih obodnih saobraćajnica, (Bosanska i Potočka kuća) i prostora između harema Čaršijske džamije i regulisanog korita Jale planirani su stambeno – poslovni objekti u nizu, sa pripadajućim parcelama manjih horizontalnih gabarita i spratnosti Po+P+1+ pot, a koji bi se prilagodili terenu u padu i napravili blagu sponu sa postojećim individualnim objektima sitnije strukture. Tri planirane grupacije objekata u smaknutim nozovima projektovane su kao stambeno – poslovne dvostanke sa poslovnim prostorom u prizemlju otvorenim ka ulici i stanovima na višim etažama koje bi preko zajedničkog stubišta imali pristup sopstevenim baštama i zaleđu objekta. Sličan oblikovani tretman imaju i planirani individualni stambeni objekti ujednačenog horizontalnog gabarita i spratnosti Po+P+1 koji su takođe grupisani u manje smaknute nizove sa pripadajućim parcelama. Na ovaj način pokušava se stvoriti jedinstvenu i dinamičnu uličnu fasadu, karakterističnu za kontakte između kolektivnih i individualnih naselja, a da se pri tome maksimalno iskoristi raspoloživo građevinsko zemljište. Nasuprot ovom, na zapadnom i južnom rubu tretiranog obuhvata planiraju se slobodnostojeći individualni objekti koji su zajedno sa novoformiranim parcelama interpolirani između zadržanih postojećih objekata ili su planirani kao «zamjenski» za uklonjene objekte u okviru postojećih parcela. Pomalo degažirano od naprijed opisanog kompleksa uz lijevu obalu rijeke Jale formiran je kompleks ambulante, poliklinke ili Doma zdravlja sa proširenim kapacitetom uz postojeću ambulantu, a formirana je i parcela sa odgovarajućim uređenjem uz Potočku džamiju. U saobraćajnom smislu uz postojeće kolske saobraćanice, koje su kao takve i zadržane ( ulica Abdulaha Saračevića – Ace, Bosanska ulica, Potočka ulica), zatim aplicirano trasu novoprojektovane saobraćajnice koja prati regulisano korito rijeke Jale, planirana je izgradnja mreže stambenih ulica i dijelu planiranog novog centra naselja propisanog gabarita sa masimalnim brojem produžnih parkinga, te manjim parking prostorima i garažnim boksovima. Predložena Projekcija izgradnje i uređenja tretirane prostorne cjeline s obzirom na broj objekata previđenih sa uklanjanje, predstavlja radikalno rješenje, ali je rješenje koje se teško moglo izbjeći s obzirom na stanje postojećeg građevinskog fonda i nastojanja da kao urbanisti ovom značajnom prostoru zadržimo duh autentične bosanske kasabe koncipirane na suvremen način.  S.M. |