Vlada Tuzlanskog kantona prihvatila je Izvještaj o realizaciji žetve strnih žita u 2017. godini za područje Tuzlanskog kantona. Jesenjom sjetvom 2016. godine i proljetnom sjetvom 2017. godine strnim žitima na području našeg kantona zasijana je površina od 5.122 ha.
Strnim žitima značajnije površine zasijane su na području općina Lukavac, Gradačac, Kalesija, Živinice, Gračanica i Čelić, što ukazuje da je sjetva ovih žita, zbog korištenja specifične mehanizacije u toku obrade i žetve, pogodnija na većim zemljišnim kompleksima. Na području Kantona u jesenjoj i proljetnoj sjetvi pšenica je zasijana na površinama od 3.507 ha, tako da u sjetvenoj strukturi strnih žita pšenica zauzima 68,47%, dok ostala strna žita zauzimaju 31,53 %. Prosječni prinosi strnih žita u odnosu na prethodnu godinu su nešto manji.
Prema raspoloživim podacima sa terena, prosječni prinos pšenice u ovoj godini iznosio je 3,71 t/ha, što je za 0,31 t/ha manje u odnosu na prošlu godinu, prosječni prinos ječma manji je za 0,13 t/ha i iznosio je 3,67 t/ha, prosječni prinos raži je 3,35 t/ha, što je za 0,03 t/ha manje u odnosu na prošlu godinu, dok je prosječni prinos zobi iznosio 2,71 t/ha, što je za 0,39 t/ha manje u odnosu na prošlu godinu.
Ukupan prinos strnih žita na području Kantona iznosio je 18.361,64 tona, što je za 1.908,01 tona, odnosno 9,41% manje u odnosu na prošlu godinu. Ukupan prinos pšenice u odnosu na prošlu godinu manji je za 2.549,20 tona, a ovogodišnja proizvodnja pšenice od 13.016,10 tona zadovoljava oko 15% potreba stanovništva Kantona.
Osnovni razlozi za ovako malu proizvodnju pšenice u odnosu na potrebe su nedovoljna veličina zemljišnog posjeda, niska produktivnost, nedovoljna i neadekvatna tehnološka opremljenost, nedostatak povoljnih kreditnih sredstava itd., a ove godine i izostanak sufinansiranja jesenje sjetve u 2016. godini od strane Federalne direkcije robnih rezervi, te nedonošenje odluke o garantovanoj otkupnoj cijeni pšenice. Otkup pšenice koja kvalitetom ispunjava kriterije za ljudsku ishranu vrše mlinovi sa područja Kantona po cijeni od 0,30 do 0,33 KM/kg, što je relativno niska cijena u odnosu na troškove proizvodnje ove žitarice, tako da proizvođači sa područja Kantona pšenicu predaju i u neposrednom okruženju, ukoliko mogu postići povoljniju cijenu.
Kada su u pitanju mjere za poboljšanje trenutnog stanja, u cilju povećanja sjetvenih površina i prinosa strnih žita u narednom periodu neophodno je da Vlada Federacije BiH blagovremeno donose Odluku o garantovanoj otkupnoj cijeni pšenice za rod u tekućoj godini, nastaviti sa novčanim podrškama za proizvođače strnih žita, nastaviti sa sufinansiranjem sjetve pšenice radi stvaranja robnih rezervi, te u saradnji sa sjemenarskim kućama, a u organizaciji Poljoprivrednog zavoda, organizovati edukaciju poljoprivrednih proizvođača o sredstvima zaštite i načinu zaštite strnih žitarica kao i prezentacije sorti pšenice otpornijih na bolesti, u cilju povećanja prinosa po jedinici površine.
